Email:info.btv@dtk.com.vn
HOTLINE: 0973 903 952 - 0975 280 111
CẨM NANG THÚ Y
Trị bệnh cho gia súc, gia cầm bằng các cây thuốc thiên nhiên (Phần 1)
(09/10/2018)

Việt Nam có nhiều loại cây cỏ chứa các hoạt chất có khả năng kháng khuẩn đã được dân gian sử dụng từ lâu đời: Hành, hẹ, tỏi, gừng, nghệ, mơ lông, sả là những gia vị quen thuộc trong đời sống chúng ta. Chúng cũng là những kháng sinh thực vật đã được dân gian sử dụng phòng trị nhiều bệnh ở trâu bò, heo và gà.

Trong cây thuốc, hoạt tính kháng khuẩn thường không chỉ một chất mà gồm nhiều chất hỗ trợ nhau nên là một kiểu phối hợp kháng sinh tốt. Ở Việt Nam, nguồn cây thuốc phong phú và đã cho thấy có hiệu quả trong phòng trị bệnh gia súc gia cầm, lại ít độc tính. Sử dụng cây thuốc phòng trị cho gia súc gia cầm thay thế kháng sinh (đặc biệt trong phòng bệnh và có khả năng kích thích tăng trưởng) sẽ giảm được giá thành, tạo thực phẩm sạch và an toàn. Do đó cây thuốc cần được nghiên cứu và khai thác ứng dụng trong chăn nuôi nhiều hơn nữa.

Khoa học kỹ thuật tiến bộ đã khám phá allicin trong hành, một chất kháng sinh tự nhiên rất mạnh, mạnh hơn pencillin. Cũng giống hành, tỏi chứa allicin có hoạt tính kháng khuẩn. Allicin tinh khiết phổ kháng khuẩn rộng với vi khuẩn gram dương lẫn gram âm, bao gồm E.coli sinh độc tố ruột (ETEC: EnterotoxigenicEscherichia coli) đa kháng thuốc, tụ cầu vàng đề kháng methicillin (MRSA: Methicillin Resistant Staphylococcus aureus), kháng nấm đặc biệt là Candida albicans, kháng với Entamoeba histolytica và Giardia lamblia nên thường được dùng trị bệnh lỵ do amip trên người, bệnh tiêu chảy do vi khuẩn và đóng dấu trên heo, bệnh thương hàn, viêm phế quản, cúm, hoặc rửa vết thương. 

Lá và củ hẹ tác dụng kháng khuẩn mạnh đối với nhiều loại vi khuẩn như trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruguinosa), thương hàn, lỵ, ...do chất odorin và tính kháng khuẩn của hẹ khá bền vững. Củ nghệ chứa curcumin đóng vai trò quan trọng trong kích thích hệ miễn dịch, là chất chống oxy hoá, kháng khuẩn và kháng viêm.

Dây mơ lông (dây mơ tròn, ngưu bì đống, mơ tam thể... ) chứa alkaloid peaderin α và β, thường được sử dụng trị viêm ruột do lỵ trực trùng (Shigella dysenteriae) và bôi ngoài da trị eczema trên da heo.

Sả thành phần chủ yếu là geraniola và citronelola, được dùng trị tiêu chảy, ho. Gừng chứa gingerol ngoài tác dụng kích thích nhu động ruột, giải nhiệt còn có tính kháng khuẩn. Ngoài ra còn nhiều cây cỏ quen thuộc khác cũng được sử dụng trong điều trị khá phổ biến, như trầu không được dùng trị tiêu chảy, phỏng, rửa vết thương do có tác dụng ức chế vi khuẩn rất mạnh.

Sâm đại hành phối hợp với vú sữa đất trị heo tiêu chảy kết hợp kiết lỵ. Xuân hoa được dùng trị tiêu chảy cho heo và toi gà hiệu quả. Rau sam, rau mương, rau dừa nước, lá bàng được dùng trị tiêu chảy heo con.

Kinh nghiệm thực tế qua quan sát cho thấy, trộn bột gừng, tỏi và nghệ vào thức ăn không những giúp gà nuôi tăng sức đề kháng, tăng trọng lượng mà còn làm tăng tỷ lệ đẻ trứng. Tỏi, nghệ bổ sung vào khẩu phần heo thịt giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy và ho, giảm tổn thương nhu mô phổi, giúp tăng trọng tốt. Cây xuân hoa từ năm 2003 đã được một sinh viên Đại học Cần Thơ áp dụng trong việc phòng trị tiêu chảy heo con theo mẹ và sau cai sữa rất hiệu quả, tương đương với các kháng sinh (như norfloxacine phối hợp với gentamicine, colistin và trimethoprim; trimethoprim phối hợp sulfamethoxazole; apramycin phối hợp colistin và trimethoprim). Để phòng tiêu chảy heo con, có thể trộn bột lá xuân hoa vào thức ăn heo mẹ như dạng thức ăn bổ sung, hiệu quả tương đương với chủng ngừa vắc-xin phòng tiêu chảy. Như kháng sinh, chất kháng khuẩn trong xuân hoa cũng giúp kích thích tăng trọng nếu được trộn vào thức ăn cho heo.

Còn tiếp....

BiotechVET tổng hợp

Bình luận bài viết
Bài viết liên quan
Đăng ký email để nhận bản tin
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ SINH HỌC THÚ Y
Copyright 2016 © BiotechVET
Nhà máy sản xuất: Tdp Hoà Bình (Khu Dâu Tằm), phường Biên Giang, quận Hà Đông,
TP. Hà Nội
Điện thoại: 0973 903 952 - 0975 280 111 E-mail: info.btv@dtk.com.vn
Website: www.biotechviet.vn
Số chứng nhận ĐKKD: 0101654633
Lượt truy cập: 0216457
Số người đang xem: 031